Loa Phường Blog

Sự bất cập của Tự do Báo chí Hoa Kỳ

Loa Phường

Mỹ và các nước phương Tây luôn tự đặt cho bản thân là hình mẫu về tự do báo chí và cho mình cái quyền giám sát, chấm điểm, phán xét tự do báo chí các quốc gia khác, rồi tự ban cho mình cái quyền ban hành luật, cấp ngân sách cho các tổ chức phi chính phủ, tài trợ cho các tổ chức, hội nhóm chính trị đối lập, khủng bố, chống phá, lật đổ chính phủ các quốc gia khác, vinh danh, trao giải thưởng nhân quyền cho cá nhân vi phạm pháp luật quốc gia mục tiêu...trong khi dân chúng, chuyên gia chính nước này chỉ ra đầy rẫy vi phạm tự do báo chí căn cốt, gốc rễ của chính nó.

Nhân ngày Tự do báo chí thế giới, Loa Phường xin trích dẫn, tóm tắt bài viết "Sự bất cập của Tự do Báo chí Hoa Kỳ" của tác giả Sam Lebovic - Trợ lý Giáo sư Lịch sử tại Đại học George Mason, nơi ông cũng là lãnh đạo chương trình Tiến sĩ Lịch sử và là Phó Tổng biên tập của Tạp chí Lịch sử Xã hội. Ông là tác giả của cuốn Free Speech and Unfree News: The Paradox of Press Freedom in America (2016) (tạm dịch: Tự do ngôn luận và Tin tức không tự do: Nghịch lý của Tự do Báo chí ở Mỹ), được Hiệp hội Sử gia Hoa Kỳ trao giải Ellis Hawley năm 2017.



===

Trong những năm gần đây, mối quan hệ giữa Tu chính án thứ nhất và nền dân chủ Mỹ đã trở nên bất ổn. Điển hình nhất là ngày 26-3, công ty kinh doanh phần cứng và phần mềm kiểm phiếu Dominion Voting Systems đã đệ đơn kiện đòi đài Fox News bồi thường 1,6 tỉ USD vì đã đưa tin sai sự thật rằng công ty máy kiểm phiếu này gian lận trong cuộc bầu cử Mỹ năm 2020, hãng AP đưa tin. 

Dù Tu chính án Thứ nhất ngày nay được bảo vệ nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử Hoa Kỳ, báo chí vẫn đang bị bao vây bởi khủng hoảng. Với doanh thu quảng cáo sụt giảm, các tờ báo buộc phải sa thải nhân viên, nếu không muốn đóng cửa. Trong khi đó, các phương tiện truyền thông báo chí đã phải vật lộn để đưa tin về các hoạt động của nhà nước an ninh bí mật trong Chiến tranh chống khủng bố - khi các nguồn bên trong chia sẻ thông tin như vậy, họ có nguy cơ bị truy tố vì làm rò rỉ bất hợp pháp. Và kể từ cuộc bầu cử năm 2016, lo ngại về tin tức giả đã gia tăng. Người Mỹ đang xem xét kỹ hơn về mục tiêu báo chí tự do và họ không đặc biệt thích những gì họ nhìn thấy. 

Hơn một trăm năm trước, một chàng trai trẻ Walter Lippmann cũng bị vỡ mộng tương tự với báo chí quốc gia. Năm 1919, trong một loạt bài báo trên tờ Atlantis, ông đưa con mắt hoài nghi về những tiêu đề giật gân của báo chí thương mại và sự gia tăng của kiểm duyệt và tuyên truyền thời chiến. Ông đã lo lắng về tin tức giả mạo, một thứ đã trở thành hiện thực dưới thời Tổng thống Trump khi hàng nghìn người vẫn tin rằng Trump sẽ tuyên bố thiết quân luật vào ngày 4/3/2021. Và mặc dù Tu chính án thứ nhất chỉ mới bắt đầu nổi lên trong thế kỷ 20 - Oliver Wendell Holmes đã vạch ra tầm nhìn hiện đại về tự do ngôn luận trong bất đồng chính kiến ​​giữa ông Abrams và Hoa Kỳ chỉ vài tuần trước đó - Lippmann đã nghĩ rằng quyền xuất bản mà không có sự can thiệp của nhà nước không đủ khả năng để đương đầu với các vấn đề của báo chí hiện đại. Trên thực tế, Lippmann nghĩ rằng việc bảo vệ quyền tự do phát biểu ý kiến ​​ít quan trọng hơn là bảo vệ cái mà ông gọi là “luồng tin tức” dựa trên các ý kiến. “Bảo vệ các nguồn ý kiến ​​của mình,” Lippmann nhanh chóng nhấn mạnh, “là vấn đề cơ bản của nền dân chủ. Mọi thứ khác phụ thuộc vào nó. ”

Trong bài viết này, tôi muốn xem xét cách mà các nhà cải cách báo chí giữa thế kỷ tìm cách giảm thiểu hai vấn đề mới vẫn tồn tại với chúng ta ngày nay: hợp nhất doanh nghiệp trong ngành công nghiệp tin tức và sự gia tăng bí mật nhà nước. Những chủ đề này hiếm khi được đưa vào lịch sử tự do báo chí của chúng ta, vốn vẫn chủ yếu tập trung vào luật học của Tu chính án thứ nhất. Nhưng nếu chúng ta nhìn xa hơn tòa án để tranh luận chính trị và trí tuệ rộng hơn về tự do báo chí, chúng ta có thể tìm thấy cả những cách hiểu rộng hơn về quyền tự do báo chí và một câu chuyện phức tạp hơn về sự ra đời của Tu chính án thứ nhất.

Khi Tu chính án thứ nhất được viết vào cuối thế kỷ thứ 18, máy in khác mấy so với máy in của Gutenberg, được phát minh từ nhiều thế kỷ trước. Tuy nhiên, trong thế kỷ tiếp theo, sự phát triển công nghệ và kinh tế đã thay đổi báo chí. Đến những thập niên đầu của thế kỷ XX, một ngành báo chí đã xuất hiện, chiếm ưu thế là báo đại chúng, báo thành thị với số lượng phát hành rộng lớn. Bởi vì chúng hấp dẫn các nhà quảng cáo, những tờ báo này có tiềm năng thu được lợi nhuận cao. Nhưng để tiếp cận được nhiều độc giả nhất có thể, họ yêu cầu đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng sản xuất và phân phối. Do đó, các tờ báo ngày càng thuộc sở hữu của các nhà xuất bản giàu có và khi doanh thu quảng cáo đổ về những tờ báo thành công nhất, các tờ báo nhỏ hơn buộc phải đóng cửa. Kết quả là đến những thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XX, ngành báo chí đã bắt đầu một thời kỳ hợp nhất kéo dài cho đến nay. Chúng ta thường nghĩ rằng sự suy giảm của ngành công nghiệp báo chí bắt đầu từ sự trỗi dậy của Internet, nhưng Hoa Kỳ thực sự có số lượng đơn vị báo chí cao nhất vào năm 1909. Từ năm 1919 đến năm 1942, vào thời điểm khi dân số tăng gần 30%, có số lượng các tờ báo trong cả nước sụt giảm khoảng 15%. Năm 1910 có 689 thành phố có các tờ báo cạnh tranh; đến năm 1960, chỉ có sáu mươi. Và những tờ báo độc quyền, có lợi nhuận này thường xuyên liên kết với nhau và đứng đầu là những ông trùm báo chí giàu có hào hoa, những người đóng một vai trò quá lớn trong đời sống chính trị Hoa Kỳ. William Randolph Hearst là trường hợp điển hình nhất.

Trong thời kỳ Tiến bộ và Chính sách Mới (New Deal), sự suy giảm đa dạng báo chí này được nhiều người coi là một thách thức thực sự đối với tự do báo chí. Các nhà phê bình báo chí như Upton Sinclair và George Seldes cho rằng nếu một nhóm nhỏ các doanh nhân giàu có sở hữu báo chí và phụ thuộc vào doanh thu quảng cáo từ các tập đoàn lớn, thì báo chí không thể thực sự dân chủ hoặc đưa tin công bằng về các cuộc khủng hoảng kinh tế và lao động mà quốc gia phải đối mặt. Trong thời kỳ suy thoái, khi các nhà xuất bản báo chí như Hearst và Robert McCormick nổi lên như những người phản đối Chính sách Mới, những lo ngại về bản chất phi dân chủ của báo chí đã lên đến đỉnh điểm. Các cuộc tẩy chay và các cuộc họp đã được tổ chức để phản đối Hearst, người được Raymond Gram Swing mệnh danh là một trong những “tiền thân của chủ nghĩa phát xít Mỹ”. [3] (Không phải ngẫu nhiên mà Citizen Kane, bộ phim kiệt tác văn hóa của thời đại, đã thu hút sự chú ý của họ trên các nhà xuất bản báo.) Vào đêm bầu cử năm 1936, đám đông ủng hộ Franklin D. Roosevelt đã ăn mừng bằng cách bao vây tòa nhà Chicago Tribune và đốt lửa xe tải giao vận. Trong một cuộc tranh luận được phát sóng trên toàn quốc vào năm 1939, Bộ trưởng Nội vụ của Chính sách Mới Harold Ickes đã tuyên bố rằng “việc thiếu báo chí tự do là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với chính phủ dân chủ của chúng ta”. Ickes kết luận “khoản đầu tư tài chính rộng khắp” của báo chí “gắn kết họ chặt chẽ với giới kinh doanh mà từ đó họ lấy được nguồn doanh thu. Tự do là không thể… khi cơ quan kiểm phiếu nắm trong tay đòn roi.”

Bộ Tư pháp đã đưa ra một hành động chống độc quyền chống lại dịch vụ điện tử của Associated Press (AP) trong một nỗ lực để mở rộng sự đa dạng của báo chí. (Vào thời điểm đó, thông thường mỗi thành phố chỉ có một tờ báo có thể đăng ký với AP, một điều bất lợi thực sự cho những người bắt đầu các tờ báo mới.)

“Những người ủng hộ Chính sách Mới đã tìm cách cải cách cơ cấu kinh tế của ngành báo chí để có thể tồn tại một sự đa dạng hơn của các tờ báo và một lượng lớn thông tin hơn có thể đến được với công chúng.”

Ngành báo chí phản đối gay gắt những chính sách này. Đằng sau những cánh cửa đóng kín, họ vận động các chính trị gia tránh xa các quy định. Dẫn đầu bởi Elisha Hanson, cố vấn trưởng của Hiệp hội các nhà xuất bản báo chí Mỹ, họ đã lập luận công khai rằng những nỗ lực của Chính sách Mới nhằm điều chỉnh báo chí đã vi phạm Tu chính án thứ nhất và đe dọa tự do báo chí của Mỹ. Trong những năm 1930 và 1940, vào thời điểm mà người Mỹ quan tâm sâu sắc đến sự trỗi dậy của chủ nghĩa toàn trị, các lập luận của Hanson đã thành công trong việc ngăn chặn cải cách báo chí của Chính sách Mới. Các biện pháp quảng cáo trung thực đã bị giảm sút triệt để.

Trong khi Bộ Tư pháp thắng kiện chống lại AP, thì Tòa án Tối cao lại lo lắng về những can thiệp tiềm ẩn đối với các quyền của Tu chính án thứ nhất, đến mức họ đã đặt ra một tiền lệ hẹp cho việc áp dụng luật chống độc quyền cho báo chí. Và những lập luận của Hanson đã thuyết phục những người theo chủ nghĩa tự do về sự nguy hiểm của hành động nhà nước đến mức có rất ít hành động chống độc quyền đối với báo chí sau Thế chiến thứ hai. Nixon sau đó đưa ra Đạo luật Bảo quản Báo chí, và sự miễn trừ này đã bắt đầu làn sóng bãi bỏ quy định truyền thông kéo dài vào cuối thế kỷ XX. Do đó, vào nửa sau của thế kỷ 20, báo chí của Mỹ không bị điều tiết kinh tế. Sự củng cố kinh tế tiếp tục khi các tờ báo độc quyền có lợi nhuận cao tích trữ đô la quảng cáo và sử dụng lợi nhuận đó để đi vào các thị trường mới, hình thành các chuỗi báo chí rộng lớn. Tìm cách tài trợ cho việc mở rộng hơn nữa vào những năm 1970, nhiều tờ báo đã niêm yết trên sàn chứng khoán và bắt đầu vay nợ. Nhưng như chúng ta đã biết, những đế chế này được xây dựng trên những nền móng lung lay. Khi bối cảnh truyền thông đa dạng hóa vào những năm 1990, đô la quảng cáo đã bốc hơi. Cố gắng duy trì lợi nhuận, các doanh nghiệp niêm yết công khai này bắt đầu cắt giảm chi phí, đặc biệt bằng cách cắt giảm ngân sách báo cáo. Khi thất bại, họ đã phá sản.

A. J. Liebling đã mỉa mai vào những năm 1960, rằng “quyền tự do báo chí chỉ được đảm bảo cho những ai sở hữu một tờ báo”. Cùng lúc với việc người Mỹ mất hứng thú với việc cải tổ ngành báo chí, họ phải đối mặt với một thách thức mới đối với tự do báo chí - sự gia tăng của bí mật nhà nước. Áp lực của Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Lạnh đã dẫn đến việc xây dựng một bộ máy mới rộng lớn để giữ bí mật thông tin với công chúng. Năm 1951, Harry Truman ban hành một lệnh hành pháp tạo ra hệ thống phân loại hiện đại. Chúng ta không biết chính xác có bao nhiêu thông tin đã được phân loại kể từ đó nhưng vào năm 2001, triết gia khoa học Peter Galison ước tính rằng có khoảng 7,5 tỷ trang được giữ bí mật, gần bằng số trang được đặt trên kệ của Thư viện Quốc hội Mỹ. Ngày nay, từ năm mươi đến tám mươi triệu tài liệu được phân loại mỗi năm. Trong những năm 1950 và 1960, trong nỗ lực bảo vệ quyền tiếp cận thông tin về chính phủ của công chúng, một phong trào tự do thông tin bao gồm các nhà báo đã cố gắng lật đổ chế độ giữ bí mật. Lúc đầu, họ lập luận rằng Tu chính án thứ nhất đối với báo chí tự do ngụ ý một số quyền tiếp cận thông tin. Một trong những nhà lãnh đạo của họ, nhà báo James S. Pope tại Kentucky, lập luận rằng “quyền tự do ngôn luận và xuất bản… đòi hỏi phải có quyền được biết”. Các nhà hoạt động chống chế độ bí mật đã tìm đến cơ quan lập pháp để được trợ giúp và cuối cùng đã thành công trong việc thông qua Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA) năm 1966, một sửa đổi cho Đạo luật Thủ tục Hành chính. FOIA, được sửa đổi vào năm 1974, cung cấp cho công dân quyền nhận thông tin từ chính phủ và ra tòa để thực thi quyền đó. Nhưng nó là một công cụ không phù hợp để đối đầu với chế độ bí mật hiện đại, vì nó không cho phép tiết lộ thông tin đã được phân loại (cũng như tám loại thông tin khác, bao gồm cả các cuộc thảo luận chính sách nội bộ). Nói cách khác, FOIA đã không thách thức hoặc cải cách hệ thống phân loại, mà là trì hoãn nó. Quyền tự do di chuyển thông tin đã không thành công trong nỗ lực đưa quyền tiếp cận thông tin như một trong những quyền của báo chí tự do. Nói rộng hơn, người Mỹ không tin rằng hệ thống phân loại can thiệp vào quyền của báo chí tự do. Điều này là do hệ thống phân loại kiểm duyệt thông tin tại nguồn, cho phép báo chí tự do công bố thông tin phân loại mà họ có thể nhúng tay vào. Người dân được quyền tự do tiếp cận thông tin, nhưng các nhân viên chính phủ không có quyền Tu chính án thứ nhất để rò rỉ thông tin. Daniel Ellsberg, Thomas Drake, Chelsea Manning, John Kiriakou, Edward Snowden, và các mục tiêu khác của “Cuộc chiến chống những kẻ làm rò rỉ thông tin” đã cho thấy rằng việc rò rỉ thông tin an ninh quốc gia sẽ bị phạt rất nặng. Chính phủ Hoa Kỳ thậm chí còn có thể vươn xa tới bất kỳ lãnh thổ nào trên thế giới nếu họ bỏ tù thành công sáng lập viên Wikileaks Julian Paul Assange, một người quốc tịch Úc. Rò rỉ là thói quen trong chính phủ Hoa Kỳ, nhưng chúng cung cấp một sự đảm bảo kém về quyền được thông tin của công chúng. Thực tế là việc rò rỉ thông tin mật cho báo chí vẫn là bất hợp pháp có nghĩa là các nhân viên chính phủ không muốn bị rò rỉ mà không có sự chấp thuận ngầm của chính quyền. Việc phụ thuộc vào rò rỉ và tiếp cận nội bộ tạo ra sự phụ thuộc của báo chí vào các quan chức và các nguồn ẩn danh, điều này làm suy yếu quyền tự chủ của các nhà báo trong việc chỉ trích chính sách của chính phủ, khiến công chúng khó đánh giá tính chính xác và nguồn gốc của thông tin bị rò rỉ và có thể dẫn đến việc chính phủ thao túng tin tức (nghĩ về vũ khí hủy diệt hàng loạt trong thời gian dẫn đến Chiến tranh Iraq). Nói cách khác, trong khi báo chí vẫn giữ được quyền tự do xuất bản, việc không đối đầu với chế độ giữ bí mật đã làm suy giảm khả năng tiếp cận thông tin của công chúng.

Đọc bài đầy đủ tại: The Inadequacy of American Press Freedom | The American Historian (oah.org)

 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Banner Quảng Cáo

Banner Quảng Cáo

Loa Phường

Khẩu hiệu

LIÊN HỆ ĐẶT QUẢNG CÁO

LIÊN HỆ ĐẶT QUẢNG CÁO
Gửi tin nhắn qua Mail: loaphuongblog2015@gmail.com; chúng tôi sẽ liên hệ và thỏa thuận

Translate (Dịch sang ngôn ngữ khác)

Bài đăng phổ biến

Thống kê

Fanpage

Lưu trữ Blog